Lizing: Direktni i indirektni lizing

Zavisno od načina finansiranja i odnosa koji proizilaze u toku nastanka transakcije lizinga, razlikujemo:

  • Direktni lizing ili lizing u širem smislu
  • Indirektni lizing ili lizing u užem smislu

Direktni lizing

Direktni lizing je poslovna transakcija u kojoj se sredstvo pribavlja korištenjem jednog ugovora. Ugovor se kreira između dvije strane: proizvođača kao zakupodavca i zakupca. Imajući u vidu direktnu vezu između proizvođača i zakupca, proizvođač mora riješiti problem vlastitog finansiranja. On to čini tako što se obraća finansijskoj instituciji (banci, faktoring kompaniji, itd.) i prodajom svojih potraživanja.

Zakupac plaća zakupninu finansijskoj instituciji, a proizvođač ostaje dužnik finansijske institucije, dok zakupac u potpunosti ne izmiri svoju obavezu.

Indirektni lizing

Indirektni lizing podrazumijeva postojanje trostrane poslovne transakcije u kojoj učestvuju proizvođač (dobavljač) sredstva, zakupac ili primalac lizinga i kompanija za lizing ili zakupodavac.

Već smo govorili o pojedinačnim stranama u ovoj transakciji. Za indirektni lizing ili lizing u užem smislu, karakteristično je da ima dva odvojena ugovora na sljedeći način:

  • Ugovor o kupovini između proizvođača i kompanije za lizing, i
  • Ugovor o lizingu između kompanije za lizing i zakupodavca.

Indirektni lizing obuhvata prodaju zakupljenog predmeta, dok se finansiranje vrši putem kompanije za lizing (koja je strana u samom ugovoru o lizingu).

Prekogranični lizing

Prekogranični lizing je transakcija lizinga u kojoj zakupodavac i zakupac podliježu različitoj pravnoj legislativi. Najkompleksnije prekogranične transakcije lizinga mogu obuhvatati neograničen broj država koje učestvuju u njima. Prve prekogranične transakcije lizinga su obavile kompanije koje dolaze iz SAD-a 1950-ih godina, kada su različite vrste opreme bile transportovane u druge zemlje.

Prednosti prekograničnog lizinga obuhvataju poreske olakšice koje su dostupne u nekim državama. Takođe može služiti kao mehanizam za prodaju opreme proizvedene u državi zakupodavca. Međutim, postoji značajan rizik: različiti jurisdikcijski sistemi, rizik duplog oporezivanja, pogrešna procjena kreditnog rizika, politički rizik, valutni rizik, itd. Karakterističan primjer takvih transakcija je prebacivanje finansija. Hypo Leasing Austria je zapravo vlasnik zasebnog subsidijarnog lica a bavi se isključivo finansiranjem plovila, a klijenti su pojedinci i kompanije iz cijelog regiona.

Newsletter CBBiH